Seringenstraat
AÄRON VAN AMERONGEN
7 februari 1891 (Amsterdam) –26 maart 1943 (Sobibor)
Seringenstraat 7
Aäron en zijn echtgenote Eva Dingsdag wonen vanaf 19 mei 1930 op dit adres, aanvankelijk met hun twee kinderen Sara en Hanna en later alleen met Hanna. Hij staat in de Haarlemse adresgidsen van die tijd genoteerd als reiziger (vertegenwoordiger/handelsagent). Elders staat hij ook vermeld als sigarenmaker en koopman. Op 1 juni 1943 staat op de woningkaart ‘Duitsland’ genoteerd, wat wil zeggen dat hij officieel uitgeschreven is bij de burgerlijke stand in Haarlem vanwege transport naar ‘Duitsland’ (lees: Polen).
Aäron is een zoon van de winkelier Isaac van Amerongen (9 juli 1861-1941) en Sara Bresko/Bruske (4 mei 1858-1912). Hij trouwt op 30 juni 1921 met de Haarlemse Eva Dingsdag. Waarschijnlijk zijn zij identiek met de ‘Evelina Dingsdag’ en ‘Arnold van Amerongen’ die in 1918 hun verloving bekendmaken in een advertentie in het Nieuw Israelitisch weekblad van 15 februari 1918.
Aäron is het op een na jongste kind – na hem kwam nog Levie (1895–Auschwitz 30 april 1944; gehuwd met Anna Querido, overl. Auschwitz 1943) - in een gezin met vier oudere zussen. De oudste zus is Sophia (1887-Auschwitz 31 augustus 1942). Zij trouwt vanuit Amsterdam in 1909 met Eva Dingsdags oudere broer, de Haarlemse koopman Saul Dingsdag (1883-Auschwitz 31 augustus 1942) en woont vervolgens in Haarlem. Het ligt voor de hand dat Aäron zijn latere echtgenote leerde kennen via zijn oudere zus en zwager. Bij hun deportatie wonen Sophia en Saul Dingsdag op het adres Botermarkt 12 beneden.
Het gezin Aäron van Amerongen-Dingsdag woont voor vertrek naar Westerbork, gedwongen door de Duitse autoriteiten, nog enige tijd op het adres Tilanusstraat 21 in Amsterdam.
Deportatie uit Westerbork op 23 maart 1943.
Vermoord in Sobibor op 26 maart 1943.
Hij werd 52 jaar.
Bronnen: Kamp Westerbork, digitale collectie.
EVA VAN AMERONGEN-DINGSDAG
31 november 1892 (Haarlem) - 26 maart 1943 (Sobibor)
Seringenstraat 7
Zij trouwt op 30 juni 1921 met Aäron van Amerongen. Zij is een dochter van de koopman in onder andere lompen en metalen Mozes Dingsdag (overl. 1939) en Hanna Wallach (overl. 1936). Eva is voor haar huwelijk werkzaam geweest als naaister en als verkoopster in de Bijenkorf.
Zij is geboren in een gezin met 12 kinderen waarvan er drie op zeer jonge leeftijd overlijden. De acht broers en zussen die de jeugdjaren overleven, worden alle acht in de oorlog in een van de vernietigingskamppen vermoord: Saul (geb. 24 juni 1883), Sara/Saartje (geb. 8 febr. 1885), Grietje (geb. 1 jan. 1887), Willem (geb. 9 april 1888), Gerrit (geb. 3 april 1890), Salomon (geb. 5 okt. 1894), Rebecca/Betje (geb. 21 dec. 1895) en Heintje (geb. 5 maart 1899). Hun namen staan onder andere vermeld in de advertentie die geplaatst werd toen hun ouders hun 25-jarig huwelijksfeest vierden. (Nieuw Israëlitisch Weekblad 30 juni 1905, receptie 8 juli 1905 ten huize van het echtpaar Dingsdag-Wallach, Witte Heerensteeg 47, Haarlem; nu Witte Herenstraat).
Van de oorlogsslachtoffers onder Eva’s broers en zussen wonen er vier in Haarlem: Saul, Willem, Gerrit en Salomon. Eva’s ouders wonen aanvankelijk in Amsterdam, later in Haarlem en vervolgens in Den Haag.
Deportatie uit Westerbork op 23 maart 1943.
Vermoord in Sobibor op 26 maart 1943.
Zij werd 50 jaar.
HANNA VAN AMERONGEN
16 mei 1927 (Haarlem) - 26 maart 1943 (Sobibor)
Seringenstraat 7
Hanna groeit op in de Seringenstraat, samen met haar oudere zus Sara (2 dec. 1923- Sobibor, 5 maart 1943). Hanna is bij haar geboorte waarschijnlijk vernoemd naar haar grootmoeder van moederszijde. Over Hanna’s jeugdjaren is niets bekend; over haar oudere zus Sara iets meer.
Sara gaat anderhalf jaar naar de MULO en werkt aanvankelijk als assistent etaleuse. Daarna is zij inwonend dienstbode bij het joodse Huize Dina op het adres Duinlustparkweg 60 in Santpoort. Meisjes uit achterstandsmilieus konden er een veilige en deugdzame opvoeding krijgen. Het tehuis was opgericht door de Vereniging tot bescherming van joodse meisjes. Zij staat volgens haar kaart in de Joodse Raadcartotheek bekend als liberaal zioniste en is vanwege haar functie aanvankelijk ‘gesperrt’ (vrijgesteld van transport) geweest. Samen met de bewoners van Huize Dina, na gedwongen vertrek uit Santpoort gevestigd op het adres Amstel 254 in Amsterdam, gaat zij op 2 maart 1943 op transport vanuit Westerbork en is zij op 5 maart 1943 vermoord in Sobibor. In Santpoort is voor haar bij het adres Duinlustparkweg 60 een struikelsteen geplaatst, samen met struikelstenen voor de andere weggevoerde bewoners.
In december 1949 en januari 1950 werden de overlijdensaktes van de ouders en van Hanna opgemaakt bij de burgerlijke stand van Haarlem.
Deportatie uit Westerbork op 23 maart 1943.
Vermoord in Sobibor op 26 maart 1943.
Zij werd 15 jaar.
Bronnen: T. Bos, Op zoek naar een plaats om thuis te komen. De geschiedenis van de Joodse inwoners van Velsen (Wormer 2023) p. 344.